Nerki

Kwas moczowy – produkt przemiany puryn

Kwas moczowy to końcowy produkt przemiany puryn — związków pochodzących z rozpadu komórek organizmu i z pożywienia, m.in. z mięsa, podrobów i owoców morza. Jest wydalany głównie przez nerki, dlatego jego stężenie zależy zarówno od produkcji, jak i od sprawności nerek. Nadmiar może się wytrącać w postaci kryształów w stawach (dna moczanowa) lub w drogach moczowych (kamica moczanowa). Na wynik wpływają dieta, alkohol, napoje słodzone fruktozą, odwodnienie i niektóre leki.

Typowy zakres referencyjny

kobiety ok. 2,4–5,7 mg/dl; mężczyźni ok. 3,4–7,0 mg/dl (mg/dl lub µmol/l)

Co oznacza niski wynik

Niski kwas moczowy rzadko ma znaczenie kliniczne. Może wynikać z diety ubogiej w puryny, ciąży, przyjmowania leków obniżających kwas moczowy lub — rzadko — z chorób wątroby i zaburzeń czynności kanalików nerkowych. Wyraźnie niski wynik bez uchwytnej przyczyny warto omówić z lekarzem.

Co oznacza wysoki wynik

Podwyższony kwas moczowy (hiperurykemia) sprzyja dnie moczanowej i kamicy moczanowej, a często współwystępuje z otyłością, nadciśnieniem, cukrzycą, zaburzeniami lipidowymi i chorobami nerek. Przyczyną bywają dieta bogata w puryny, alkohol (zwłaszcza piwo), napoje słodzone fruktozą, odwodnienie, niektóre leki moczopędne oraz zmniejszone wydalanie przez nerki. Wiele osób z hiperurykemią nie ma żadnych objawów, a o ewentualnym leczeniu decyduje lekarz. Nagły, silny ból, obrzęk i zaczerwienienie stawu (często palucha) to typowy obraz napadu dny, który wymaga konsultacji lekarskiej.

Pojedynczy wynik poza normą nie musi oznaczać choroby. Interpretuj parametry łącznie i skonsultuj wynik z lekarzem. Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny.

Powiązane parametry

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest norma kwasu moczowego?

Orientacyjnie ok. 2,4–5,7 mg/dl u kobiet i ok. 3,4–7,0 mg/dl u mężczyzn, czyli ok. 140–340 i 200–415 µmol/l. Zakres zależy od laboratorium, dlatego wynik porównuj z normą na swoim wyniku.

Czy wysoki kwas moczowy oznacza dnę moczanową?

Nie. Wiele osób z podwyższonym kwasem moczowym nigdy nie zachoruje na dnę. Rozpoznanie dny wymaga objawów, takich jak napady bólu i obrzęku stawu, i stawia je lekarz.

Co podnosi kwas moczowy?

Dieta bogata w puryny (mięso, podroby, owoce morza), alkohol, zwłaszcza piwo, napoje słodzone fruktozą, odwodnienie, niektóre leki moczopędne oraz choroby nerek. Wynik interpretuje się razem z kreatyniną i eGFR.