Gospodarka żelaza

Fe – żelazo w surowicy

Żelazo w surowicy to ilość żelaza krążącego we krwi w danej chwili, związanego głównie z białkiem transportowym — transferyną. Wynik silnie zmienia się w ciągu doby (zwykle jest wyższy rano), a także po posiłkach i przyjęciu suplementów. Dlatego samo żelazo słabo nadaje się do oceny zapasów i interpretuje się je razem z ferrytyną, TIBC i wysyceniem transferyny. Wysycenie transferyny oblicza się jako żelazo podzielone przez TIBC i pomnożone przez 100%.

Typowy zakres referencyjny

ok. 50–170 µg/dl (ok. 9–30 µmol/l) (µg/dl lub µmol/l)

Co oznacza niski wynik

Niskie żelazo w surowicy występuje w niedoborze żelaza, ale także w stanach zapalnych i chorobach przewlekłych, gdy organizm zatrzymuje żelazo w magazynach. Rozróżnić te sytuacje pomagają ferrytyna i TIBC: w niedoborze ferrytyna jest niska, a TIBC wysokie, w stanie zapalnym ferrytyna bywa prawidłowa lub wysoka, a TIBC niskie. Pojedynczy niski wynik bez innych odchyleń warto powtórzyć rano, na czczo.

Co oznacza wysoki wynik

Wysokie żelazo najczęściej wynika z przyjęcia suplementu lub posiłku bogatego w żelazo przed badaniem. Może też towarzyszyć przeładowaniu żelazem (np. hemochromatozie), rozpadowi krwinek czerwonych, uszkodzeniu wątroby lub częstym przetoczeniom krwi. Trwale podwyższone żelazo z wysokim wysyceniem transferyny i wysoką ferrytyną wymaga diagnostyki lekarskiej.

Pojedynczy wynik poza normą nie musi oznaczać choroby. Interpretuj parametry łącznie i skonsultuj wynik z lekarzem. Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny.

Powiązane parametry

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest norma żelaza we krwi?

Orientacyjnie ok. 50–170 µg/dl, czyli ok. 9–30 µmol/l, przy czym zakres zależy od laboratorium i płci. Wynik zawsze porównuj z normą wydrukowaną na swoim wyniku.

Czy niskie żelazo oznacza anemię?

Nie zawsze. Niskie żelazo w surowicy może wynikać z niedoboru, ale też ze stanu zapalnego lub pory pobrania. O niedokrwistości decyduje hemoglobina, a o zapasach żelaza — przede wszystkim ferrytyna.

Dlaczego badanie żelaza wykonuje się na czczo?

Bo stężenie żelaza zmienia się w ciągu dnia i rośnie po posiłkach oraz suplementach. Poranne pobranie na czczo daje wynik, który łatwiej porównać z normą i z poprzednimi badaniami.